ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 77



                                               

Biogeotsenoz

Biogeotsenoz - Yer yuzining muayyan bir qismi doirasida shakllangan tabiat sistemalarining ozaro boglangan va bir-birini taqozo etadigan murakkab majmui. Jami B.ning organik moddalari va energiya potensialini yaratuvchi yashil osimliklar B.ning a ...

                                               

Biologik klassifikatsiya

Biologik klassifikatsiya organizmlarni tip yoki tur kabi guruhlarga ajratish metodidir. Bunday guruhlar takson deb ataladi. Biologik klassifikatsiya taksonomiyaning bir qismidir. Zamonaviy biologik klassifikatsiya turlarni fizik xarakteristikalar ...

                                               

Biologiya

Biologiya hayot va u bilan bogliq masalalar tadqiqotidir. U empirik fanning jonli organizmlarning tuzilishi, funksiyalari, ozgarishi, kelib chiqishi, evolyutsiyasi va olishini organuvchi sohasidir. U turli organizmlarni saralaydi, ularning ishlas ...

                                               

Biya

Biya, baytal - voyaga yetgan urgochi ot. Aygirdan alohida saqlanadi. B. 3 yoshidan to 20 - 25, bazan undan ham katta yoshgacha qochiriladi. Bogozlik davri ortacha 11 oy. B.dan soglom qulun olish uchun butun bogozlik davrida qaltis harakatlardan, ...

                                               

Bogin

Bogin - umumiy ajdodlarga nisbatan bir xil qarindoshlik darajasiga ega bolgan bitta populyatsiyadagi individlar guruhi. B. tushunchasi yil davomida bir vaqtning ozida rivojlanib chiqadigan individlarga nisbatan qollaniladi. Masalan, 2 yoki 3 Bogi ...

                                               

Dezoksikortikosteron

Dezoksikortikosteron, DOK, S|2N30O, - biologik faol steroid. Mol. m. 330.45. Umurtqali hayvonlar buyrak usti bezlarida kortikosteron va al-dosteron biosintezida oraliq birikma sifatida hosil boladi. D. va uning sintetik preparatlari organizmda su ...

                                               

Diapauza

Diapauza - hayvonlar hayot faoliyatining tinim davri; bunda umumiy modda almashinuvi pasayadi. D.ning vujudga kelishiga tashki muhim sharoitlari: ozuqa sifati, namlik, harorat, kun uzunligining mavsumiy ozgarishlari sabab boladi. Bu sharoitlar ta ...

                                               

Ekosistema

Ekosistema, ekologik sistema - birgalikda yashaydigan organizmlar va ular yashaydigan sharoit majmui. Ekosistemada uning tarkibiy qismlari ozaro qonuniy boglangan. "E." terminini ingliz botanigi A. Tensli taklif etgan. A. Tensli tabiricha, ekolog ...

                                               

Eshitish

Eshitish - odam va hayvonlar organizmining tovush tebranishlarini qabul qilish xususiyati; mexanik, retseptor va nerv tuzilmalaridan tashkil topgan eshitish analizatorlari faoliyati tufayli roy beradi. Tovush tasirida odamda tovush signallari par ...

                                               

Evolutsiya

Ushbu maqola biologik evolutsiya haqidadir. Evolutsiya sozining boshqa manolari uchun bu yerga qarang. Evolutsiya, biologiyada tirik organizmlarning tarixiy ozgarishi. Evolutsiyada tabiiy tanlanish tasirida mutatsiyalardan organizmlarning tashqi ...

                                               

Genetik fond

Genetik fond, genofond - individlarda mavjud bolgan va mazkur populyatsiyann tashkil qiluvchi genlar yigindisi. G. f. irq va turlarning paydo bolish jarayoni asosidir. "G. f." terminini fanga rus olimi A. S. Serebrovskiy kiritgan. Populyatsiyadag ...

                                               

Genetika

Genetika - barcha tirik organizmlarga xos bolgan irsiyat va ozgaruvchanlikni hamda ularni boshqarish metodlarini organadigan fan. G.ning asosiy vazifasi irsiyatning moddiy asoslari hisoblanadigan xromosoma, genlar va nuklein kislotalar tuzilishi ...

                                               

Halqum

Halqum - ogiz boshli-gini qizilongach bilan tutashtiruvchi medaichak yolining oldingi qis-mi; shakli egri naysimon; orqa yuzasiga qarab yassilangan, pastki qis-miga qarab toraygan boladi. Yutinish vazifasini bajaradi va nafas olishda ishtirok eta ...

                                               

Hujayra

Hujayra - barcha hayot organizmlarning tuzilish, tarkibiy va funksional birligidir. Hujayra organizmning yashayotgan eng kichik bolagi, deb belgilanadi. Bazi organizmlar bir hujayralidir, yani faqat bitta hujayraga ega. Boshqa organizmlar esa kop ...

                                               

In

In - hayvonlarning tuproqda qazigan vaqtinchalik yoki doimiy yashaydigan makoni, pana joy. Ayrim hollarda toshlar orasida, yogochlarda, qorda ham I. quriladi. I. yirtqichlardan va sovuq havodan himoya qiladi yoki unda oziqovqat saklanadi; hayvonl ...

                                               

Klon

Klon - bir osimlik yoki hayvon organizmidan jinssiz yoki vegetativ kopayish yoli bilan paydo bolgan individlar nasli. Nemis olimi Vebber K. ni birinchi bolib tariflab berdi. K. hayvonot olamida - mikroorganizmlar, hasharotlarda, osimliklar olamid ...

                                               

Kosmopolitlar

Kosmopolitlar - Yer yuzining hayot mavjud bolgan katta qismida uchraydigan osimlik va hayvonlar turi yoki boshqa taksonlari. Osimlik va hayvonlarning qatiy kosmopolit turlari uncha kop emas. K. ga osimliklardan suv va botqoklikda osadigan turlar ...

                                               

Kopayish

Kopayish - barcha mavjudotlarning oziga oxshash organizmlar hosil qilish orqali oz hayoti uzluksizligi va uzviyligini taminlash xususiyati. K. jinssiz va jinsiy boladi. Jinssiz K. 2 marta yoki kop marta bolinish, yani shizogoniya ; spora hosil qi ...

                                               

Oraliq xojayin

Oraliq xojayin - 1) voyaga yetmagan parazitlar yashaydigan hayvon organizmi. Oraliq xojayindan song parazitning rivojlanishi asosiy xojayinda davom etadi, mas, bezgak paraziti uchun odam Oraliq xojayin, bezgak chivini asosiy xojayin boladi. Odam ...

                                               

Organizm

Organizm - "azo, asbob, olat") individual yashayotgan tizimdir. Organizmlar oziqlanish, osish, kopayish, tashqi tasirlardan reaksiyalanishga qodir. Organizm bir yoki bir nechta hujayradan iborat bolishi mumkin. Hujayralari tipiga qarab, organizml ...

                                               

Paleogen

Paleogen - Sharqiy yarim sharning, asosan, tropik hududlarini oz ichiga olgan quruqlikning fauna dunyosi. Faunasi qad. Gondvana hayvonlari guruhiga xos: ; tuyaqushlar, 2 xil nafas oluvchi baliqlar, toshbaqalar, timsoxlar, har-tumlilar, odamsimon ...

                                               

Penis

Inson penisi uchun Erkak jinsiy azosi maqolasiga qarang. Penis - erkak va germofrodit jonzotlar urgochi jonzotlarga jinsiy aloqa paytida sperma yetkazuvchi azoning umumiy nomi. Ozbek tilida rasmiy adabiyotda olat deb yuritladi.

                                               

Plankton

Plankton - suv qatlamida yashab, suv oqimi bilan harakatlanuvchi organizmlar majmui. P. tarkibiga osimliklar, bakteriyalar, hayvonlar kiradi. Qol P.i limnoplankton, dare P.i potamoplankton deb ataladi. Fitoplankton suvning fotosintez qilish uchun ...

                                               

Plazmatik membrana

Plazmatik membrana. Hujayrani tashqi tarafdan orab turuvchi sitoplazma qobigi biologik membrananing ozidan iborat bolishi mumkin. Lekin kopincha, hujayra murakkab tuzilgan 3 qismdan: tashqi, orta va ichki qismlardan hujayra qobigi bilan oralgan. ...

                                               

Saprotroflar

Saprotroflar - osimliklarning organik qoldigi, hayvonlar murdasi va axlati bilan oziklanadigan organizmlar S. organik moddalarni minerallashtirishi tufayli tabiatda moddalar aylanishi jarayonida muhim ahamiyatga ega. S.ga bakteriyalar va zamburug ...

                                               

Skelet

Skelet - odam va hayvonlar organizmida tayanch va himoya funksiyasini bajaradigan qattiq toqimalar majmui. Bir qancha umurtqasiz hayvonlarda chiganoq yoki kutikuladan iborat tashki S. rivojlangan. Tashqi kutikula S. chuvalchanglar va bogimoyoqlil ...

                                               

Tabiatshunoslik

Tabiatshunoslik biosferaga oid ilmiy tadqiqotdir. Tabiatshunoslar odatda tajriba orniga kuzatuvdan foydalanishadi. Tabiatshunoslik hayot shakllarining kelib chiqishi va yashash tarzi haqidagi malumotlarni toplaydi va tizimga soladi. U biologiyani ...

                                               

Tur (biologiya)

Tur sozining boshqa manolari uchun Tur maqolasiga qarang. Tur biologik sinflantirishdagi asosiy birliklardan biridir. Odatda bir-biri bilan chatisha oladigan va nasldor avlod qoldiradigan organizmlar guruhiga tur, deb aytiladi. Kop hollarda bu ta ...

                                               

Umr

Umr, umr korish - organizm yashash davrining davomiyligi. U. organizmni qarilik va olimga olib keladigan, yemiradigan va qayta tiklaydigan fiziologik va biokimyoviy jarayonlarning ozaro tasiridan iborat. Odatda, fiziologik, ekologik va ortacha U. ...

                                               

Xatna

Xatna - asosan, ogil bola olatining chekka kertmagini kesish marosimi. Dastlab ibtidoiy jamoa tuzumida paydo bolgan, ospirin bolaning kattalar safidan orin olishi, balogatga yetishi munosabati bilan bajarilgan. Bunda har xil jismoniy sinovlar ga ...

                                               

Yol

                                               

Yosh

Yosh - organizmning tugilganidan boshlab uning osishi, rivojlanishi, voyaga yetishi va qarishidan iborat hayoti tavsifi. Odamlar Yo. i. O dam da kalendar Yo. tugilgandan boshlab muayyan vaqtgacha otgan davr va biologik Yo. boladi. Biologik Yo. or ...

                                               

Bakteriyalar

Bakteriyalar - bir hujayrali mikroorganizmlarning katta guruhi; shakllangan yadroga ega bolmagan mikroskopik organizmlar - prokariotlar. B.da hujayra pardasi, kop miqdorda dezoksiribonuklein kislota, sodda yadro bor. Mitoxondriy va xloroplastlar ...

                                               

Qizil suvotlar

Qizil suvotlar - suvotlar tipi. Bir hujayrali va kop hujayrali shakllari bor. Xromatoforida xlorofilldan tashqari, kokyashil pigment - fikotsian va qizil pigment - fikoeritrin mavjud. Qizil suvotlarning harakatchan xivchinli davri bolmaydi. Tanas ...

                                               

Suvotlar

Suvotlar - tuban osimliklar dunyochasi; sodda tuzilgan, asosan, suvli muhitda osadi. S. bir hujayrali mikroskopik kattalikda koloniya bolib yashaydigan, kop hujayrali va uz. 60 m gacha bolgan turlarni oz ichiga oladi. Ayrim turlarida toqimalar ri ...

                                               

Ateist Avtobus Kampaniyasi

Ateist Avtobus Kampaniyasi Buyuk Britaniya avtobuslarida ateizm haqida ratsional va ijobiy elonlar osishni maqsad qilgan kampaniyadir. Tashabbus muallifi Ariane Sherine buni avtobuslarda haddan oshiq bolgan xristian reklamalarga javoban qilishayo ...

                                               

Ateizm

Ateizm xudoning mavjudligiga ishonchning yoqligidir. Shuningdek, teizmni inkor etuvchi har qanday dunyoqarashga ham ateizm deyiladi, lekin bu noorin, zero bunday dunyoqarash nonteizm deb atalib, ateizmdan farqlanishi mumkin. Barcha ateistlar dins ...

                                               

Russell choynagi

Russell choynagi, yoki Samoviy Choynak, faylasuf Bertrand Russell tomonidan keltirilgan oxshatma bolib, dinlarning tekshirila olinmaydigan iddaolarining aksini isbotlash skeptik zimmasida ekanligi haqidagi mantiqan yanglish fikrni rad etish uchun ...

                                               

Diniy marosimlar

Diniy marosimlar - fuqarolarning diniy talimotlardan, ularning qonun-qoidalari va aqidalaridan kelib chiqadigan diniy faoliyat va xatti-harakatlari. D.m. diniy etiqod, ibodatning amaldagi korinishidir. Barcha dinning muhim tarkibiy qismi hisoblan ...

                                               

Dogma

Ushbu maqola doktrina haqidadir. Shu nomli film uchun Dogma maqolasiga qarang. Dogma biror din, ideologiya yoki boshqa tashkilot tomonidan qabul qilingan va muhokama qilinishi taqiqlangan ishonch yoki doktrinadir. Dogma - 1) qanday sharoitda qoll ...

                                               

Dogmatizm

Dogmatizm, aqidaparastlik - tanqidiy nuqtai nazardan tekshirmay, aniq sharoitni hisobga olmay kor-korona fikr yuritish usuli. Falsafada Dogmatizm biror tezisni falsafiy tizimga asos qilib olib, uning haqiqatligini isbot qilish shart emas deb fikr ...

                                               

Evtanaziya Cherkovi

Evtanaziya Cherkovi Chris Korda asos solgan amerikalik dadaistik tashkilotdir. Cherkov saytida tashkilotning maqsadi Yer sayyorasida yashovchi odamlar va boshqa hayvonot orasidagi muvozanatni tiklash ekanligi takidlanadi. Cherkov azolari qora yum ...

                                               

Farishta

Farishta - iudaizm, xristianlik, islom va boshqa bazi dinlarda xudoning amrini bajaruvchi gayritabiiy mavjudot. Farishtalar son-sanoqsiz bolib, har biri malum vazifani bajaradi. Masalan, islomda har bir odamning savob va gunoh ishlarini hisobga o ...

                                               

Ibodatxona

Ibodatxona - dindorlarning xudoga muayyan tartibda siginadigan joyi, diniy rasm-rusum va marosimlar otkaziladigan bino, inshootlar majmuasi. I. ning qurilish uslubi va memoriy bezagi diniy mavzular bilan bogliq: mas, xristianlik I. lari cherkov, ...

                                               

Imom

Imom sozi arabcha soz bolib "yetakchi" manosini bildiradi. Misol uchun, davlat boshqaruvchisi imom deb atalishi mumkin. Lekin, islom olamida, xususan shia mazhabida imom sozi alohida tarihiy ahamiyatga ega. Islomiyatning dastlabki bir necha asrla ...

                                               

Mazhab

Mazhab, shariat mazhablari - islomda diniy huquq tizimlari va yonalishlari. VIII - IX-asrlarga kelib shariatning shakllanishi jarayonida xuquqshunoslik - fiqx. sohasida juda kop M.lar yuzaga kelgan. Hozirgi vaqtda sunniy tortta M. - hanafiylik, m ...

                                               

Monoteizm

Monoteizm, yakka xudolik - yagona xudo haqidagi tasavvurlarga asoslanuvchi diniy etiqodlar. Kop xudolik nkng aksi. Xristianlik, iudaizm va islom M.ga asoslangan dinlardir.

                                               

Otashkada

Otashkada - zardushtiylik dini ibodatxonasi. Gushtaspnchig farmoni bilan kurila boshlangan. O.lar turli tabiiy ofatlardan muhofaza qilish maq-sadida balandlikka, tepa ustiga yoki harsang toshlardan yasalgan 3–4 m lik tagkursilar ustiga kurilgan. ...

                                               

Paygambar

Paygambar - iudaizm, xristianlik va islomda xudodan vahiy olgan va uni odamlarga yetkazadigan shaxs. Xudo bilan uning bandalari ortasidagi vositachi, xudoning yerdagi vakili, elchisi hisoblanadi. Paygambarlar kelajakni biladigan, diniy va tarixiy ...

                                               

Qibtiylar

Qibtiylar - xristian diniga etiqod qiluvchi Misr arablarining etnokonfessional guruhi. Yuqori Misrdagi shaharlarda, shuningdek, Yaqin Sharqning boshqa mamlakatlarida yashaydi. 4 mln. kishidan ortiq. Misrning arablargacha bolgan qadimiy aholisi av ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →